Salmonella: wat is het en hoe voorkom je een besmetting?

Wat is salmonella?

Salmonella is een bacterie. Mensen kunnen een darminfectie krijgen als zij deze bacterie binnenkrijgen. Niet iedereen die Salmonella binnenkrijgt, wordt ziek.

De klachten beginnen meestal 12 tot 96 uur na de besmetting. Vaak zijn er diarree, buikkrampen, misselijkheid en braken. Soms zijn er ook koorts, hoofdpijn en spierpijn. Bij de meeste mensen verdwijnen de klachten binnen 3 tot 7 dagen. (Bron: RIVM.)

Waar komt salmonella vandaan?

Salmonella komt veel voor bij dieren. De bacterie zit vooral in de darmen van bijvoorbeeld pluimvee en varkens. Via poep van besmette dieren kan de bacterie op vlees, eieren, water, de bodem en andere plekken terechtkomen.

Mensen kunnen ook Salmonella verspreiden. Dat kan gebeuren als iemand na een toiletbezoek de handen niet goed wast en daarna eten klaarmaakt. (Bron: Voedingscentrum en RIVM.)

Waar kan salmonella in zitten?

Salmonella kan in veel soorten voedsel zitten. Bekende voorbeelden zijn rauw vlees, rauwe kip en rauwe eieren. De bacterie kan ook voorkomen op rauwe groenten, kiemgroenten, fruit en verse kruiden. Soms worden ook andere producten besmet, bijvoorbeeld door kruisbesmetting. (Bron: Voedingscentrum.)

Eieren kunnen aan de binnenkant besmet zijn. Ze kunnen ook aan de buitenkant besmet raken. Daarom is het belangrijk om na het aanraken van eieren en de eierschaal de handen te wassen. (Bron: RIVM.)

Waarom is salmonella gevaarlijk?

Een Salmonella-infectie kan veel diarree en braken veroorzaken. Daardoor kan iemand veel vocht verliezen. Dit kan leiden tot uitdroging.

Vooral jonge kinderen, ouderen, zwangeren en mensen met een verminderde weerstand kunnen ernstiger ziek worden. Bij sommige mensen kan de infectie zich verder in het lichaam verspreiden. (Bron: RIVM en Voedingscentrum.)

Hoe blijf je gezond?

Je kunt de kans op een Salmonella-besmetting kleiner maken door veilig met voedsel om te gaan:

• Was je handen met water en zeep voordat je eten klaarmaakt en na het aanraken van rauw vlees, rauwe kip, eieren of rauwe groenten.
• Houd rauw en bereid eten van elkaar gescheiden. Gebruik bijvoorbeeld een andere snijplank voor rauw vlees en groenten die je rauw eet.
• Was keukenspullen na gebruik goed af met heet water en afwasmiddel.
• Bak vlees en kip goed gaar. Rauwe kip moet je niet onder de kraan afspoelen. Daardoor kunnen bacteriën juist door de keuken worden verspreid.
• Bak eieren of kook ze bij voorkeur helemaal hard. Gebruik geen rauwe eieren in gerechten die niet worden verhit.
• Bewaar eieren in de koelkast en bewaar rauw vlees, kip en vis goed afgesloten. Zet eten dat je wilt bewaren snel in de koelkast.
• Was groente, fruit en verse kruiden onder stromend water. (Bron: Voedingscentrum en RIVM.)

Wat doe je met een product waarin salmonella zit?

Is er een terugroepactie van een product omdat er Salmonella in kan zitten? Neem deze terugroepactie serieus: eet het product niet. Gebruik het ook niet om mee te koken of te bakken. Als je het product aanraakt, kun je andere ingrediënten of keukengereedschap besmetten.

Kijk goed naar de productnaam, inhoud, houdbaarheidsdatum en het lot- of partijnummer in de waarschuwing. Zo weet je of jouw product bij de terugroepactie hoort.

Volg daarna precies het advies in de melding van de terugroepactie. Meestal kun je het product terugbrengen naar de winkel. Daar krijg je het aankoopbedrag terug.

Heb je het product al aangeraakt? Was dan je handen. Maak plekken en keukenspullen die met het product in contact zijn geweest goed schoon. Zo verklein je de kans op kruisbesmetting. (Bron: NVWA en Voedingscentrum.)

Wat doe je als je klachten krijgt?

Heb je na het eten van mogelijk besmet voedsel diarree, buikpijn, misselijkheid of braken? Drink dan voldoende om uitdroging te voorkomen.

Neem contact op met de huisarts als je bloed bij de ontlasting hebt, hoge koorts hebt of als de diarree na een week niet minder wordt. Wees extra voorzichtig bij jonge kinderen, ouderen, zwangeren en mensen met een verminderde weerstand. (Bron: RIVM en Voedingscentrum.)

Samenvatting

Salmonella is een bacterie die vooral via besmet voedsel kan worden overgedragen. Rauw vlees, kip en eieren zijn bekende bronnen, maar ook andere producten kunnen besmet raken. Goed handen wassen, rauw en bereid voedsel gescheiden houden en voedsel goed verhitten helpen om besmetting te voorkomen.

Heb je een product waar een terugroepactie voor is? Eet het dan niet en volg het advies in de waarschuwing. Op onze site vind je terugroepacties en veiligheidswaarschuwingen over voedsel en andere producten.