Alles over Listeria: wat is het en hoe blijf je veilig?

Zie je een terugroepactie over Listeria? Dan is het belangrijk om te weten wat dit betekent. Op deze pagina leggen we op een eenvoudige manier uit wat Listeria is, waar het in zit en wat je moet doen.

Wat is Listeria precies?

Listeria is een bacterie. De officiële naam is Listeria monocytogenes. Je kunt de bacterie niet zien, niet ruiken en niet proeven. Als je besmet eten eet, kun je een voedselinfectie krijgen. Dit heet listeriose.

Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) is Listeria een bijzondere bacterie. Veel bacteriën groeien niet in een koude koelkast, maar Listeria kan dat wel.

Waar komt Listeria vandaan en waar kan het in zitten?

Listeria komt voor in de natuur, zoals in de grond, in water en bij dieren. Tijdens het maken of verpakken van eten kan de bacterie op het voedsel komen.

Volgens het Voedingscentrum zit Listeria vooral op eten dat gekoeld bewaard wordt en dat je zonder opwarmen eet. Denk aan:

• Rauwe melk en zachte kaas van rauwe melk (zoals ‘au lait cru’ kaas)
• Koud gerookte vis (zoals gerookte zalm uit de koeling)
• Rauw vlees en vleeswaren (zoals filet americain, paté, ham en snijworst)
• Voorgesneden groenten, salades en kiemgroenten
• Kant-en-klaar eten dat lang in de koelkast heeft gelegen

Waarom is Listeria gevaarlijk? En voor wie?

Gezonde volwassenen worden meestal niet erg ziek van Listeria. Zij krijgen soms milde klachten, zoals lichte koorts, spierpijn, misselijkheid of diarree. De klachten lijken op griep.

Maar Listeria kan erg gevaarlijk zijn voor kwetsbare groepen. Het RIVM en het Voedingscentrum waarschuwen dat de bacterie bij hen een ernstige infectie kan veroorzaken, zoals hersenvliesontsteking of bloedvergiftiging.

Voor wie is Listeria extra gevaarlijk?

• Zwangere vrouwen: Een besmetting kan erg gevaarlijk zijn voor het ongeboren kind. Het kan leiden tot een miskraam, vroeggeboorte of ernstige ziekte van de baby.
• Ouderen: Mensen van 65 jaar en ouder.
• Pasgeboren baby’s.
• Mensen met een zwakke weerstand of een ernstige ziekte.

Wat moet je doen om gezond te blijven?

Je kunt de kans op een besmetting kleiner maken met goede hygiëne. Het Voedingscentrum geeft deze belangrijke adviezen:

1. Zet de koelkast op 4 graden Celsius: Bij 4 graden groeit de bacterie veel langzamer dan bij 7 graden.
2. Eet eten snel op: Bewaar geopende verpakkingen niet te lang. Eet kant-en-klaar eten zo snel mogelijk op.
3. Let op de datum: Eet geen producten die voorbij de ’te gebruiken tot’-datum (TGT) zijn.
4. Bak of kook het eten goed: Listeria gaat dood als je eten goed verhit (boven de 70 tot 80 graden).
5. Werk schoon in de keuken: Was je handen voor het koken. Gebruik schone snijplanken voor rauw en gekookt eten.
6. Extra tip voor risicogroepen: Ben je zwanger of ouder? Eet dan geen rauwmelkse kaas, geen koude gerookte vis en geen rauw vlees.

Wat moet je doen met producten die Listeria bevatten?

Als ontdekt wordt dat er Listeria in een product zit, moet de fabrikant of de winkel het product direct terugroepen. Het bedrijf moet ook een waarschuwing uitgeven. Die terugroepacties verzamelen wij hier op Productwaarschuwing.nl.

Heb je een product gekocht waar Listeria in zit? Volg dan deze stappen:

• Eet het product niet! Eet het absoluut niet op, ook niet als het er nog goed uitziet.
• Breng het terug of gooi het weg: Breng het product terug naar de winkel voor je geld, of gooi het veilig in de afvalbak.
• Maak je koelkast schoon: Maak de plek waar het product lag goed schoon met heet water en een schoonmaakmiddel.
• Was je handen: Was je handen goed met water en zeep.